Joost van den Toorn en de outsiderkunst

13 maart 2010 - 20 juni 2010

In het prentenkabinet toont het museum bronzen en keramische beelden van de Nederlandse kunstenaar Joost van den Toorn, in combinatie met een door de kunstenaar verzamelde collectie outsiderkunst. Van den Toorn vindt het bijzonder zijn collectie te tonen in het Kröller-Müller Museum vanwege de grote collectie schilderijen van Vincent van Gogh. Juist deze kunstenaar werd in zijn beginjaren, en ook daarna, gezien als outsider.

Zelf zegt hij over zijn verzameling: “Goede kunst is zo zeldzaam, dat je er beter ook op minder voor de hand liggende plaatsen naar kunt zoeken. Niet alleen ver weg, maar ook aan de zelfkant van onze maatschappij. Veel van het hier verzamelde werk werd gemaakt in psychiatrische inrichtingen, zoals de Gugging in Maria Gugging in Oostenrijk, in daklozenpensions, of op straat. In het museum hangt het resultaat van tien jaar verzamelwoede. Gekocht bij een stuk of vijf gespecialiseerde galeries in Europa, de VS en op veilingen. Ik hoop dat deze bezielde, compromisloze kunst, u net zo inspireert als ze mij heeft gedaan en nog steeds doet”.

Joost van den Toorn (1954) volgde zijn opleiding aan de Gerrit Rietveld Academie. In 1990 is hij bekroond met de Leonado da Vinci award. Hij exposeerde solo en in groepstentoonstellingen in binnen-en buitenland. Ironie, ernst, melancholie en het menselijk tekort karakteriseren het werk van Joost van den Toorn.

Multiple
Speciaal voor het Kröller-Müller Museum ontwikkelde Joost van den Toorn een multiple. Het gaat om een portret van Vincent van Gogh, met pijp in de mond en fles in de hand, bij een tafeltje met een vaas met zonnebloemen. Door het bewegende element onder in de sokkel met de duim in te drukken komen Van Gogh en het tafeltje in beweging en lijkt hij laveloos. Het is voor €15,00 verkrijgbaar in de museumwinkel, waar ook het prachtige door Joost van den Toorn in 2003 uitgegeven boek over zijn werk, Homo vapor est, te koop is voor €25,00 in plaats van de normale prijs van €76,00 (speciale aanbieding, alleen geldig tijdens de duur van de tentoonstelling). De combinatie van boek en drukpoppetje wordt tijdens de duur van de tentoonstelling (dus van 13 maart tot en met 20 juni 2010) aangeboden voor €37,50.

Foto banner: Joost van den Toorn, Slak, 2004 (fotograaf Tom Haartsen)

Download: kmm_09_zaaltekst_toorn_NL.pdf

Alles of niets - Robert van ’t Hoff, architect van een nieuwe samenleving

2 april 2010 - 29 augustus 2010

De Nederlandse avant-garde architect Robert van ’t Hoff (1887-1979) realiseert een klein en eigenzinnig oeuvre. Als lid van De Stijl strijdt hij met andere kunstenaars voor een nieuwe leefomgeving. Zijn werk wordt gekenmerkt door een sterke sociaal-maatschappelijke betrokkenheid vanuit een anarcho-communistisch gedachtegoed.

De tentoonstelling geeft een overzicht van Robert van ’t Hoffs oeuvre en schetst een beeld van zijn persoonlijkheid. Naast de originele ontwerptekeningen en foto’s van zijn gebouwde oeuvre, waarvan Zomerhuis Verloop (1914-1915) en Villa Henny (de Betonvilla, 1914-1919) de bekendste zijn, ziet u bijvoorbeeld meubelen, schetsen voor wooncommunes en zeldzame sociaal-utopische geschriften die hij bezat.

Aanleiding voor de presentatie is de verwerving van een compleet interieur van een studieruimte die hij omstreeks 1960 voor zichzelf heeft ontworpen. Op deze overzichtstentoonstelling worden ook andere projecten voor het eerst geëxposeerd zoals een driezitsbank (1920) en een eikenhouten boekenkastje (circa 1933) dat hij voor eigen gebruik laat uitvoeren. De afdeling Bouwkunde van de TU Delft reconstrueerde een stoel van Van ’t Hoff, waarvan het oorspronkelijke, door Rietveld gemaakte exemplaar uit 1918, verloren is gegaan. Door ook werk van bevriende kunstenaars als de schilders Mondriaan en Bomberg, en de architecten Elling en Rietveld te tonen, worden zijn specifieke rol en revolutionaire inborst binnen de progressieve kunstbeweging uit het begin van de twintigste eeuw zichtbaar.

De tentoonstelling is in samenwerking met het Nederlands Architectuurinstituut te Rotterdam (NAi) tot stand gekomen. Bij de tentoonstelling verschijnt een monografie over Van ’t Hoff, uitgegeven door NAi publishers, met een compleet werkenoverzicht en teksten van Dolf Broekhuizen (red.), Evert van Straaten en Herman van Bergeijk. Hieronder kunt u de bijdrage van Evert van Straaten downloaden.

Meer informatie over de verwerving van het interieur

Download: Tekst_monografie_Robert_van_t_Hoff_NAi.pdf

Matt Mullican

2 april 2010 - 29 augustus 2010

Van de Amerikaanse kunstenaar Matt Mullican (Santa Monica 1951) is vanaf 2 april werk te zien uit de collectie van het Kröller-Müller Museum.
De wereld van Mullican heeft in zijn ordeningsprincipes en in zijn vormentaal raakvlakken met het utopische gedachtegoed van de kunstenaars van het modernisme (de klassieke avant-garde) uit de 20ste eeuw. Er is een belangrijk verschil: kunstenaars als Robert van ’t Hoff (aan wie vanaf 2 april een overzichtstentoonstelling is gewijd in de zalen naast deze werken van Mullican) en Theo van Doesburg wilden de wereld verbeteren en hoopten bij te dragen aan een verandering van de maatschappelijke realiteit, Mullican is een individualistisch denker, die een virtueel artistiek universum opbouwt voor het scherpen van de geest.

banner: Matt Mullican, The Computer Project, 1989 – 1990 (computeranimatie)

Het scheppen van een blijvend monument - Van landgoed tot nationaal park De Hoge Veluwe

24 april 2010 - 12 september 2010

In 2010 viert het Nationale Park De Hoge Veluwe zijn 75-jarig jubileum, de aanleiding voor een tentoonstelling, geheel gewijd aan de bijzondere ontstaansgeschiedenis van het Park. Aan het begin van de twintigste eeuw kochten Anton en Helene Kröller-Müller grote stukken land op de Veluwe. Ze richtten dit oorspronkelijk nogal ruige gebied in naar eigen inzicht en creëerden zo hun landgoed met een parkachtig aanzien. Ondanks het private karakter had het echtpaar een hoger doel: het scheppen van een "blijvend monument, waar natuur en kunst op zeldzame wijze vereenigd zouden zijn." De Stichting Het Nationale Park de Hoge Veluwe verwierf het landgoed in 1935. Vanaf dat moment is het toegankelijk voor bezoekers en behoort het aan 'de Gemeenschap'.

Het park kenmerkt zich door de prachtige natuur en door de kleine en grote 'monumenten' die op bijzondere wijze een plaats hebben gekregen. Hoewel volgens de Kröllers de Gemeenschapsgedachte vanaf het begin heeft gespeeld is het oorspronkelijk private karakter van het park nog steeds goed terug te vinden, al is het maar door de aanwezigheid van het Jachthuis St. Hubertus waar Anton en Helene Kröller-Müller enkele jaren woonden.

Met de tentoonstelling zal de ontwikkeling geschetst worden van de ideeën die ten grondslag liggen aan de totstandkoming van het Nationale Park de Hoge Veluwe. Met voorbeelden in woord en beeld zal inzage worden gegeven in de wijze waarop het park zijn uiteindelijke vorm heeft gekregen. Met behulp van brieven, documenten en werktekeningen worden plannen belicht die al dan niet verwezenlijkt zijn. Daarnaast geven historische foto’s een beeld van de ontwikkelingen in het park vanaf de eerste aankopen. In de tentoonstelling zal steeds aandacht zijn voor het privé karakter van het park tegenover de Gemeenschapsgedachte.