column

2013 2012 2011 2012 2011 2012 2010 2009 2008 2007 2006

Nederland schreeuwt om cultuur

Deze maand ging de actie 'Nederland schreeuwt om cultuur' van start. Als de bezuinigingen op de cultuursubsidies zo ver worden doorgevoerd als de nieuwe regering van Nederland aankondigt –zo’n 20% op het voor cultuur beschikbare rijksbudget-, als de publieke omroep ook een grote aderlating te wachten staat en als de belasting op entreekaartjes voor theater- en muziekvoorstellingen fors omhoog gaat, dan zullen vele organisaties en initiatieven het loodje leggen en zal heel veel kleur uit het culturele leven verdwijnen. De op entertainment en versiering gerichte cultuur, de gevestigde kunst, de onbetwiste kwaliteit, dat zal wel overleven, maar ze zullen ook het aanbod gaan overheersen ten koste van de vernieuwing. Hopelijk is er nog wel een mecenas te vinden die voor het avontuur wil gaan, maar nog meer voorspelbaarheid, eentonigheid en saaiheid wordt ons voorland, vrees ik. Zeker als ook nog de erfgoedsector, waaronder de musea, enigszins ontzien gaat worden, zoals de verwachting is, zal de vernieuwende cultuur moeten bloeden.
Een gemeenschap moet vanzelfsprekend goed zorgen voor zijn erfgoed –dat bevat haar in eeuwen opgebouwde dna-profiel-, maar moet zich er ook van bewust zijn dat steeds doorgewerkt wordt aan dat dna-profiel. Elke dag opnieuw, ook vandaag, wordt cultuur gegenereerd en een maatschappij heeft er belang bij dat op dat gebied geëxperimenteerd kan worden, zoals we het ook volstrekt normaal vinden dat in onderzoek, onderwijs, zorg of technologie wordt geïnvesteerd. In de graagte waarmee nu de bezuinigingen op het gebied van cultuur worden gepresenteerd proef ik een sfeer van rancune en afrekening: dat zijn slechte en kortzichtige raadgevers.
Kunst die er toe doet provoceert, moet provoceren, omdat verandering, innovatie, het ontwikkelen van nieuwe ideeën en inzichten zelden vanzelf tot stand komen. Een cultuur die kan en mag bloeien siert een beschaafd land, zorgt voor internationale aantrekkingskracht, geeft een maatschappij veerkracht en maakt haar leefbaar. De cultuur van nu levert het erfgoed waar men in de toekomst op verder bouwt.
Daarom schreeuw ik mee om cultuur: omdat ik me zorgen maak over de kilte en de verschraling, omdat ik vind dat vernieuwende cultuur gestimuleerd moet worden en omdat ik bang ben dat we de hedendaagse kunsten zo gaan marginaliseren dat we ze ontaard gaan vinden.

Evert van Straaten
November 2010

Afbeelding: Julio Gonzalez (1876-1942), Kop van een schreeuwende boerin, 1941, pen en inkt op papier, 20,1 x 15,6 cm. Geschonken door Roberta Gonzalez, 1955

Zie ook: www.Nederlandschreeuwtomcultuur.nl