column

2013 2012 2011 2012 2011 2012 2010 2009 2008 2007 2006

Zomer

Met een mooie zomer in het vooruitzicht val ik u liever niet lastig met de economische crisis en de bedreigingen die ze met zich mee brengt voor de cultuur. Zoals u zult begrijpen houdt het ons wel bezig, maar als u in mijn vorige columns snuffelt weet u wel zo ongeveer hoe ik daarover denk.
Voor de vijfde keer organiseren wij Zwoele Zomeravonden in onze beeldentuin waarop een keur aan theatermakers, dichters, muzikanten, dansers en andere kunstenaars duizenden bezoekers van het museum spannende uren bezorgt. We zijn dat gaan doen om nieuwe doelgroepen te bereiken en om ze op een speelse manier in aanraking te brengen met en te betrekken bij hedendaagse kunst. We richten ons vooral op mensen die hun vakantie vieren op de Veluwe, in een van de mooiste landschappen van ons land, en die zich op een andere, meer uitdagende manier willen laten onderhouden, maar er ook gezellig en goed bij willen kunnen picknicken. In die 5 jaren hebben de Zwoele Zomeravonden een groeiende schare liefhebbers gekregen, die vol verwachting uitkijken naar een nieuwe aflevering.

De gemiddelde verhouding van een museumbezoeker tot hedendaagse kunst is weerbarstig. Als die dat niet zou zijn, dan schieten de kunst en het museum hun doel voorbij, is mijn overtuiging. Het proces van verleiden en afstoten, van confronteren en paaien, laten schrikken en troosten, in ieder geval van het bewandelen van niet platgetreden paden, hoort bij de hedendaagse kunst, sterker nog, het is onderdeel van haar bestaansrecht. Ik vind het duo van behagen en schuren niet alleen een belangrijke en noodzakelijke kracht in de kunst, maar ook in het leven. Door dat te vinden kom ik natuurlijk als kunstdeskundige wel in pedant vaarwater, maar voor mij wordt nu eenmaal de waarde van de kunst groter wanneer ze ons op ideeën brengt die we in het dagelijks leven kunnen toepassen en die ons stimuleren. Een van de belangrijkste lessen die de kunst ons kan leren is dat aandacht voor een andere opvatting een verrijkende ervaring voor jou persoonlijk kan zijn. En wat is mooier dan wanneer je een ongrijpbare, maar fascinerende ervaring later in je leven een plaats kunt geven?
Ik besef heel goed dat kunst op het eerste gezicht soms zo ondoordringbaar overkomt dat mijn mooie gedachten worden weggehoond. Bij een kunstwerk dat geen publiek voor zich weet te winnen kun je grote vraagtekens zetten. De opgave van het museum is om een middenpositie in te nemen, bemiddelaar te zijn, een brug te slaan tussen kunstenaar en publiek. We plaatsen die kunst daarbij regelmatig in historisch perspectief, omdat dat ons leert een genuanceerd oordeel te ontwikkelen.

Die taak nemen we heel serieus, maar tijdens de Zwoele Zomeravonden staat plezier voorop en zetten we de zwaarwichtige kanten van de kunst tussen aanhalingstekens, hoewel ze misschien door humor en weemoed nog wel pregnanter aanwezig lijken te zijn. De thema’s van dit jaar Rewind, Still en Forward (dus terugkijken, stopzetten en weer verdergaan) zorgen ervoor om u in de stemming te brengen die zo karakteristiek is voor Kröller-Müller: nostalgie gemengd met een scheutje heimwee, de aanwezigheid van uitdagende en beproefde kunst, de beleving van schoonheid, de melancholie van de mooie plek en nieuwsgierigheid naar wat de toekomst brengt. Al die gevoelens wens ik u van harte toe, de komende zomer.

Evert van Straaten
Juli 2010